//Μητσοτάκης για Αγία Σοφία: Η επιλογή της Τουρκίας μας προσβάλλει και δημιουργεί πρόβλημα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις — “Ανοικτή πρόκληση” βλέπουν κυβέρνηση και πολιτικός κόσμος

Μητσοτάκης για Αγία Σοφία: Η επιλογή της Τουρκίας μας προσβάλλει και δημιουργεί πρόβλημα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις — “Ανοικτή πρόκληση” βλέπουν κυβέρνηση και πολιτικός κόσμος

«Η Ελλάδα καταδικάζει με τον πιο έντονο τρόπο την απόφαση της Τουρκίας να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε τζαμί, αναφέρει σε δήλωσή του ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης.

«Η απόφαση αυτή -και μάλιστα 85 χρόνια από την ανακήρυξή της ως μουσείου- προσβάλλει τον οικουμενικό χαρακτήρα της. Πρόκειται για επιλογή που προσβάλλει επίσης όλους όσοι αναγνωρίζουν το μνημείο ως κτήμα του παγκόσμιου πολιτισμού. Και, βεβαίως, επηρεάζει όχι μόνο τις σχέσεις της Τουρκίας με την Ελλάδα. Αλλά και τις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Unesco και την παγκόσμια κοινότητα συνολικά». 

Και η δήλωση του πρωθυπουργού καταλήγει: «Είναι θλιβερό ότι η τουρκική ηγεσία, που εργάστηκε το 2005 για τη Συμμαχία των Πολιτισμών, επιλέγει σήμερα να κινηθεί στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση».   

Η απόφαση 

Το κορυφαίο διοικητικό δικαστήριο της Τουρκίας ανακοίνωσε ότι ακύρωσε το κυβερνητικό διάταγμα του 1934, με το οποίο μετατράπηκε σε μουσείο η Αγία Σοφία της Κωνσταντινούπολης, αποφασίζοντας ότι είναι παράνομο και ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για τη μετατροπή του μνημείου σε τζαμί, παρά τις διεθνείς προειδοποιήσεις εναντίον μιας τέτοιας ενέργειας. 

Το Συμβούλιο της Επικρατείας αποδέχθηκε σχετικό αίτημα που είχαν καταθέσει ενώσεις και ακύρωσε την κυβερνητική απόφαση του 1934 όπως μετέδωσε το κρατικό τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων Ανατολή. 

Λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της απόφασης αρκετός κόσμος συγκεντρώθηκε έξω από την Αγία Σοφία και κρατώντας τουρκικές και οθωμανικές σημαίες, πανηγύρισε τις εξελίξεις.

“Ανοικτή πρόκληση” βλέπουν κυβέρνηση και πολιτικός κόσμος στην απόφαση Ερντογάν

Έντονες είναι οι αντιδράσεις κυβερνητικών και θεσμικών παραγόντων, καθώς και εκπροσώπων του πολιτικού κόσμου, στην απόφαση του τουρκικού Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) να ακυρώσει το διάταγμα του 1934 περί μετατροπής της Αγιάς Σοφιάς σε μουσείο και το προεδρικό διάταγμα του προέδρου της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν, που λίγο αργότερα μετέτρεψε την εμβληματική εκκλησία – μνημείο σε ισλαμικό τέμενος.

Στην τηλεδιάσκεψη των υπουργών Εξωτερικών που προέρχονται από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, ενόψει του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ τη Δευτέρα, ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας, όπως αναφέρει σε ανάρτησή του στο Twitter, ενημέρωσε τους συναδέλφους του για την πρόκληση την οποία συνιστά για την παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά, καθώς και για την UNESCO, η απόφαση που ακυρώνει το διάταγμα του Κεμάλ Ατατούρκ το 1934, για την προστασία της Αγίας Σοφίας διά της μετατροπής της σε Μουσείο.

Η απόφαση του τουρκικού δικαστηρίου για αλλαγή του status της Αγίας Σοφίας, είναι “αποτέλεσμα της πολιτικής βούλησης του Προέδρου Ερντογάν” και “αποτελεί ανοικτή πρόκληση προς όλο τον πολιτισμένο κόσμο που αναγνωρίζει τη μοναδική αξία και την οικουμενικότητα του μνημείου” τονίζει σε δήλωσή της από την πλευρά της η υπουργός Πολιτισμού & Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη.

Σημειώνει ότι “ο εθνικισμός που επιδεικνύει ο Πρόεδρος Ερντογάν δεν συνιστά σωστό σύμβουλο, οδηγώντας τη χώρα του έξι αιώνες πίσω” και υπογραμμίζει: “Η Αγία Σοφία δεν χάνει από την αίγλη της και το πανανθρώπινο μήνυμά της, επειδή το τουρκικό δικαστήριο υπέκυψε. Ο Πρόεδρος Ερντογάν αποφάσισε για την Τουρκία την πολιτιστική απομόνωση της”.

Αναλυτικά η υπουργός Πολιτισμού αναφέρει στη δήλωσή της:

“Την επόμενη μέρα από τις επισημάνσεις της UNESCO για τα σοβαρά θεσμικού τύπου κωλύματα τα οποία υφίστανται στην αλλαγή του status της Αγίας Σοφίας, από μουσείο σε ισλαμικό τέμενος, ήρθε η σημερινή απόφαση του τουρκικού δικαστηρίου που επιβεβαιώνει απόλυτα ότι στη γείτονα χώρα δεν υφίσταται ανεξάρτητη δικαιοσύνη. Αποτελεί παρακολούθημα της προεδρικής εξουσίας. Πολλώ μάλλον όταν πριν από μερικά χρόνια, σε ανάλογη επιχείρηση εξισλαμισμού του περικαλλούς ναού, ο οποίος αποτελεί μνημείο της παγκόσμιας κληρονομιάς, το ίδιο δικαστήριο είχε απορρίψει τη σχετική προσφυγή.

Η σημερινή απόφαση, αποτέλεσμα της πολιτικής βούλησης του Προέδρου Ερντογάν, αποτελεί ανοικτή πρόκληση προς όλο τον πολιτισμένο κόσμο που αναγνωρίζει τη μοναδική αξία και την οικουμενικότητα του μνημείου.

Κανείς δεν επιχειρεί να αναμειχθεί στις εσωτερικές υποθέσεις της Τουρκίας. Ωστόσο, η Αγία Σοφία που βρίσκεται στο έδαφός της, στην Κωνσταντινούπολη, αποτελεί μνημείο όλης της ανθρωπότητας, ανεξάρτητα από θρησκευτική πίστη. Ο εθνικισμός που επιδεικνύει ο πρόεδρος Ερντογάν δεν συνιστά σωστό σύμβουλο, οδηγώντας τη χώρα του έξι αιώνες πίσω.

Η Αγία Σοφία δεν χάνει από την αίγλη της και το πανανθρώπινο μήνυμά της, επειδή το τουρκικό δικαστήριο υπέκυψε. Ο Πρόεδρος Ερντογάν αποφάσισε για την Τουρκία την πολιτιστική απομόνωση της”.

“Η απόφαση του κ. Ερντογάν για την μετατροπή της Αγίας του Θεού Σοφίας, από Μουσείο του Παγκόσμιου Πολιτισμού σε Τζαμί δείχνει το πραγματικό πρόσωπο της Τουρκίας. Αδιαφορία για τις Διεθνείς της δεσμεύσεις και δυστυχώς αδιαφορία για τον πόνο που προκαλεί σε όλους τους Χριστιανούς”.

Αυτό αναφέρει σε ανάρτησή του στο Twitter ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Άδωνις Γεωργιάδης.

“Η Αγία Σοφία, πέραν της ιστορικής και συναισθηματικής αξίας για εμάς τους Έλληνες και το συμβολισμό της για τους απανταχού Χριστιανούς, είναι μνημείο που ανήκει σε όλη την ανθρωπότητα, ενταγμένη από το 1985 στον κατάλογο των προστατευόμενων μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς  της UNESCO”, τόνισε ο τομεάρχης Εξωτερικών του ΣΥΡΙΖΑ, Γιώργος Κατρούγκαλος σχετικά με τις σημερινές εξελίξεις.

“Οποιαδήποτε απόφαση αλλοίωσης του χαρακτήρα της μέσω μετατροπής της σε τζαμί αποτελεί ευθεία πρόκληση, είναι απαράδεκτη και δεν ταιριάζει σε χώρα που σέβεται τις διεθνείς της υποχρεώσεις. Θα υπονομεύσει το διαθρησκευτικό διάλογο χριστιανών και μουσουλμάνων και θα ενισχύσει τις απαράδεκτες θεωρίες περί σύγκρουσης πολιτισμών”, αναφέρει σε γραπτή του δήλωση, όπου επισημαίνει ότι “ως πρωθυπουργός ο Αλέξης Τσίπρας είχε αναδείξει τις σχετικές ευθύνες της Τουρκίας για αυτό το οικουμενικής αξίας μνημείο, μεταξύ άλλων και κατά την επίσκεψη του Προέδρου Ερντογάν στην Αθήνα”.

“Ανάλογα πρέπει να πράξει και η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, έστω και τώρα, κινητοποιώντας τη διεθνή κοινότητα και καλώντας την γείτονα να σεβαστεί τις διεθνείς υποχρεώσεις της ως μέλος της UNESCO και ως χώρα που σέβεται την ιστορία”, καταλήγει ο τέως υπουργός Εξωτερικών.

“Ένα τέτοιο μνημείο, οικουμενικής αξίας, αποτελεί πολύτιμο ιστορικό κειμήλιο και παρακαταθήκη ανά τους αιώνες. Ως πανανθρώπινη κληρονομιά, η Αγία Σοφία απαιτεί τον προσήκοντα σεβασμό, ανεξαρτήτως θρησκείας και εθνικότητας”, δήλωσε ο πρύτανης του ΑΠΘ, καθ. Νίκος Παπαϊωάννου, μετά την ανακοίνωση από τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ότι η Αγία Σοφία θα ανοίξει για τη μουσουλμανική λατρεία, αφού νωρίτερα το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε το καθεστώς της ως μουσείου, ανοίγοντας τον δρόμο για τη μετατροπή της σε τζαμί.

“Ένα μνημείο με τέτοια μακραίωνη ιστορία δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως εργαλείο άσκησης πολιτικής. Θα πρέπει να αποτελεί σημείο συνάντησης μεταξύ των λαών και όχι πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης και διχασμού”, επισήμανε ο πρύτανης του ΑΠΘ.

“Η Αγία Σοφία της Κωνσταντινούπολης αποτελεί αδιαμφισβήτητα ένα μνημείο παγκόσμιας ακτινοβολίας. Η μοναδική της αρχιτεκτονική και ο πλούσιος εσωτερικός της διάκοσμος την καθιστούν ένα παγκόσμιο αριστούργημα”, σημείωσε, προσθέτοντας πως η ένταξη της Αγίας Σοφίας από το 1985 στον Κατάλογο των Μνημείων της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO ως μουσείο “συνεπάγεται, εκτός των άλλων, συγκεκριμένες δεσμεύσεις και νομικές υποχρεώσεις από τη γείτονα χώρα”.